Cyber Crimes
Inyandiko z'Isomo
Cybercrimes, Niki?
Ni ibyaha bikorwa hifashishijwe ikoranabuhanga.
Ni ibyaha bikorwa hifashishijwe interineti, mudasobwa, telefone, cyangwa ibindi bikoresho by'ikoranabuhanga.
Ibyo byaha bishobora gukorerwa umuntu ku giti cye, ikigo (company), cyangwa igihugu.
Ubwoko bwa cybercrimes
1. Hacking
Ni igihe umuntu yinjiye muri sisteme cyangwa konti (account) y'undi muntu atabiherewe uburenganzira, akiba amakuru cyangwa akayasenya.
2. Phishing
Ni igihe umunyabyaha akoresheje email cyangwa website isa nkaho ari iyukuri, agamije kwiba password, PIN, cyangwa amakuru y'ikarita ya banki.
3. Malware
Ni software mbi yinjizwa muri mudasobwa, hagamijwe kwiba amakuru cyangwa kuyangiza.
Urugero:
- Virus
- Worm
- Trojan Horse
4. Identity Theft
Ni ukwiba amakuru bwite y'umuntu nka (ID, konti ya banki), bigakoreshwa m'unyungu zabo.
5.Cyberbulling
Ni ugutoteza umuntu hakoreshejwe interineti (social media, mesaje mbi, nibindi).
6. Online Fraud
Ni uburiganya bukorerwa kuri interineti, nko kugurisha ibintu bitabaho cyangwa kwaka amafaranga m'uburyo bw'amanyanga.