Computer Ethics Niki?
Inyandiko z'Isomo
Computer Ethics
Ni amahame n'amategeko (principles & rules) agenga uko abantu bakoresha mudasobwa, interineti, n'ikoranabuhanga muri rusange, muburyo bwiza bwizewe kandi butabangamira bandi.
Computer ethics ishingiye kugukoresha IT muburyo bukurikira:
- Muburyo bwubahisha abandi.
- Budahungabanya umutekano.
- Muburyo budakoresha nabi amakuru.
Ibyingenzi bigize computer ethics
1. Privacy
Ni uburenganzira bwo kurinda amakuru yawe bwite.
Urugero:
- Guhisha password yawe kure, kutayisangiza undi muntu numwe.
- Kutareba email zabandi utabiherewe uburenganzira.
Urugero rwibitemewe
Gukoresha nabi amakuru y'abantu kuri Facebook cyangwa Google.
2. Accuracy
Amakuru agomba kuba:
- Ari ukuri, atarimo ibinyoma.
- Atangiza izina ry'abandi
Urugero: Kutandika amakuru atariyo ku muntu, kumbuga nkoranyambaga.
3. Right of Intellectual Property
Ni uburenganzira bw'umuntu ku mutungo w'ubwenge buhanagano.
Ibi bireba:
- Software
- Amafoto
- Video
- Indirimbo
- Amakode (code)
Ntago wemerewe:
- Gupirata software, Itari Iyawe/kwica umwimere wa software itari iyawe.
- Kwiba amakode y'abandi.
Urugero:
- Gukoresha Windows itishyuye.
- Gukoresha PhotoShop utabifitiye license.
4. Accessibility
Amakuru agomba kugerwaho mu buryo bungana.
Ariko:
- Ntibivuze ko wemerewe kwinjira muri sisiteme utabiherewe uburenganzira.
Urugero: Kugerageza kwinjira muri sisiteme ya banki utabyemerewe (hacking).